DẪN NHẬP
Tiền nhân đã dạy “Thiên Hữu Tứ Thời Xuân Tại Thủ, Nhân Sinh Bách Hạnh Hiếu Vi Tiên”- có nghĩa là: Trời có bốn mùa, mùa Xuân đứng đầu; Người đời có trăm tính tốt, chữ Hiếu đứng đầu.
Vậy, đã là người thì phải hiểu chữ “có thủy có chung”, phải tìm hiểu cội nguồn, biết tổ biết tông mà phụng sự thờ cúng ông bà tổ tiên cho tròn đạo Hiếu. Thông qua đó mà mỗi người chúng ta cố tri tân, lập thân tạo dựng sự nghiệp. Đây cũng chính là truyền thống tốt đẹp từ bao đời nay của gia đình, dòng họ và cũng là đạo lý của dân tộc ta.
Các bậc tiền nhân cũng nói “có nước thời có sử, có nhà thời có phả”- “sử” để ghi chép những việc diễn ra trong lịch sử; “phả” để chép lại những đời người trong một nhà hay gia tộc, họ tộc. Cho nên, gia đình và họ tộc phải có “phả”, nếu không có gia phả thì con cháu sau này không thể biết được nguồn gốc của mình.
Dòng họ Phạm Văn chúng ta được các tiền nhân chép lại trong bản Kỵ phả (1933) và hậu duệ bổ sung thêm, tính đến nay được trên mười đời. Các bậc tiền nhân của họ ta vốn là những người cần cù, chất phác, lương thiện… chăm chỉ cấy cày, buôn bán nhỏ, hành nghề y dược… Trong chiến tranh, con cháu của dòng họ đã tham gia chiến đấu bảo vệ quê hương.… Sau ngày đất nước hòa bình, cùng với sự phát triển của đất nước, năm sáu đời trở lại đây con cháu trong họ ngày một có thêm nhiều nghề nghiệp mới. Nên mới thấy rằng, thành quả của thế hệ sau này cũng phải do các bậc tiên tổ của dòng họ ta phù trợ, công cao đức dầy của các bậc tiền nhân tích tụ mà thành.
Với tấm lòng thành kính đối với tổ tiên, con cháu trong họ đã gắng công sức dựng xây nên mấy gian nhà thờ, đặt bài vị của tổ tiên để con cháu hương khói đời đời. Nhà thờ là nơi tụ hội của con cháu trong họ Phạm chi III để hướng về tổ tiên, “ôn cố tri tân”- thấy cái hay để phát huy- thấy cái dở để sửa mình, thêm niềm tin và động lực phát triển. Cùng với tiến trình phát triển của dòng họ và xã hội, các thành viên cùng gắn kết, phát triển việc học hành của các thế hệ, hỗ trợ nhau trong việc làm ăn, để họ ta ngày một phát đạt, làm rạng danh công đức tổ tông.
Bên cạnh đó, cho đến nay, dù đã mất rất nhiều công sức gắng tìm, gia phả cũ của dòng họ ta nay không tìm được nữa do đã trải qua bao năm tháng chiến tranh loạn lạc. Cùng với việc dựng xây, tu tạo nhà thờ, con cháu trong họ cũng đã nỗ lực khảo cứu, biên soạn nên cuốn gia phả này để thể hiện tấm lòng thành kính, cũng như nghĩa vụ và đạo làm người của thế hệ con cháu đối với tổ tiên dòng họ. Việc làm này cũng không ngoài ước mong giúp cho người trong họ có được sự hiểu biết thấu đáo tông tích, về gia thế, truyền thống… của tổ tông, dòng họ và một phần lịch sử quê hương.
Cuốn Gia phả này cũng là phương tiện hữu ích cho con cháu trong họ ý thức về nguồn cội, nhận biết được họ hàng, củng cố tình họ hàng, phát huy truyền thống tốt đẹp của dòng họ.
Hà Nội, ngày 1 tháng 2 năm 2023
Ban Biên tập Gia phả
Họ Phạm Văn - Chi III
